Rados Djinović, Wojciech Perdzyński
Pamięci Profesora Savy V. Perovića

Z wielkim żalem zawiadamiamy, że nasz wielki Nauczyciel i Przyjaciel Profesor Sava Perović zmarł 4 kwietnia 2010 w wieku 63 lat. Przez więcej niż 10 lat walki z nieuleczalną chorobą, Sava okazywał swoją niezwykła energię - myślał więcej o swoich pacjentach i ich operacjach niż o swojej chorobie, jakby igrał ze swoim przeznaczeniem do ostatnich chwil. Opuścił swoich ukochanych w wielkim smutku - żonę Jolantę i córki Jovanę i Ivanę jak również wielu przyjaciół na całym świecie. Pomimo tego, że wiedział na co choruje i oczekiwał złych wiadomości o swoim stanie zdrowia ciągle był pełen nadziei i wiary w wyleczenie. Świat stracił wspaniałego człowieka, który kochał życie, ludzi i swoją pracę. Był wielką osobowością, lekarzem o dużej inwencji twórczej, nauczycielem i przyjacielem. Jego odejście stanowi ogromną stratą z medycznego, naukowego i ludzkiego punktu widzenia. Sava był pełny wspaniałomyślności i dobrego serca, przeżył życie pełne niezwykłej pasji, która nie zmniejszała się z upływem czasu.

Całe zawodowe życie Profesora związane było z Wydziałem Medycznym Uniwersytetu w Belgradzie. Tam ukończył studia (1973), zdobył stopień doktora medycyny (1982), odbywał rezydenturę z chirurgii dziecięcej i z urologii i gdzie później został zatrudniony jako profesor chirurgii i urologii (1991). W czasie swojej kierowniczej pracy w Uniwersyteckim Szpitalu Dziecięcym w Belgradzie założył Towarzystwo Urologii Dziecięcej w Serbii. Dr Perovic był zapraszany jako visiting profesor (72 razy) do wielu szpitali uniwersyteckich na całym świecie, był wielokrotnie wyróżniany prestiżowymi nagrodami za prezentacje naukowe jak i za filmy naukowe przedstawiane na kongresach EAU (1996, 2000, 2002, 2003), Niemieckiego TU (1993, 1999, 2003), ESSM (2005).

Profesor Perović był jedną z ważnych osobistości w EAU a także był wybierany do gremiów kierowniczych w wielu towarzystwach naukowych jak ESGURS, ESSM, ESPU i wielu innych. Był członkiem Rady Wydawniczej wielu ważnych czasopism jak Journal of Pediatric Urology, Brazilian Journal of Urology i Archivos Espanoles de Urología a także był zapraszany jako ekspert do recenzowania wielu czołowych czasopism naukowych. W uznaniu wielkiego dorobku naukowego Profesor Perović w 2005 roku na XXXV Kongresie Naukowym PTU został wyróżniony zaszczytnym tytułem Członka Honorowego Polskiego Towarzystwa Urologicznego (był Członkiem Honorowym także Niemieckiego, Węgierskiego i Rumuńskiego Towarzystwa Urologicznyego). W czasie swojej kariery zawodowej Dr Perović był autorem 114 oryginalnych artykułów w znanych i recenzowanych czasopismach naukowych a także autorem ponad 20 rozdziałów w książkach urologicznych. Jego wkład do chirurgii rekonstrukcyjnej narządów moczowo-płciowych, niezwykła pomysłowość w tworzeniu nowych rozwiązań operacyjnych oraz częste zaproszenia (110 razy) na operacje pokazowe z ich transmisją na salę obrad na kongresach umożliwiały prezentację ogromnych zdolności manualnych i pomysłowości Profesora Perovića, które pozostaną legendą i mogą być wzorem na długo.
Profesor Perović był jednym z pionierów urologii rekonstrukcyjnej, tak dziecięcej jak i obejmującej pacjentów dorosłych. Był odważnym chirurgiem - innowacyjnym i kreującym nowe, ekscytujące operacje, które zmieniały los niezliczonej rzeszy pacjentów. Jego intelekt i zdolności chirurgiczne poprawiały jakość życia wielu nieszczęśliwych dzieci urodzonych z ciężkimi wadami wrodzonymi narządów moczowo-płciowych. Wiele z tych dzieci, obecnie już jako osoby dorosłe są zdrowe i dzięki opiece Profesora prowadzą szczęśliwe życie. Lata ciężkiej, pełnej oddania dla pacjentów pracy przyniosły wielkie osiągnięcia w postaci nowych technik operacyjnych i zasad leczenia, które były akceptowane przez wiodące ośrodki urologiczne na całym świecie. Profesor zawsze szukał najlepszych rozwiązań i ciągle ulepszał sposoby leczenia, co było wielką inspiracją dla młodych, współpracujących z nim lekarzy. Nie bał się ciężkich wyzwań, podejmował się leczenia pacjentów wielokrotnie operowanych w innych ośrodkach i czynił dla nich cuda ratując nie tylko zdrowie fizyczne ale, co również bardzo ważne, życie psychiczne. Był bardzo wspaniałomyślnym i utalentowanym nauczycielem i mentorem a także bardzo gościnnym i przyjacielskim człowiekiem chętnie zapraszającym do swojego domu wszystkich, którzy odwiedzali Belgrad aby się od niego uczyć i obserwować wykonywanie przez niego operacje. Żona Profesora Jolanta, która jest Polką, osoba niezwykle serdeczna i życzliwa zawsze potrafiła stworzyć w czasie tych spotkań miłą i radosną atmosferę.

Najbardziej zapamiętamy wielki entuzjazm Savy i jego bezgraniczną energię, którą zarażał wszystkich współpracowników. Jako mentor starał się nas nakłonić do jak stawiania sobie nowych wyzwań i do stałego dążenia do doskonałości, co wytrącało nas ze stanu samozadowolenia. Praca z tak wspaniałym człowiekiem, nauczycielem i przyjacielem była wielkim szczęściem i szansą, honorem i przywilejem a czas spędzony z nim i jego przyjaźń miała i nadal ma niezwykłą wartość.

Będzie nam brak jego wsparcia, jego wizji i obecności. Będziemy o nim pamiętać wykorzystując wprowadzone przez niego nowe techniki chirurgiczne jak i przypominać o jego ogromnych osiągnięciach w urologii rekonstrukcyjnej. Profesor Sava Perović będzie żył w naszych sercach i w sercach wielu przyjaciół i pacjentów.

Wszystko co napisaliśmy o naszym Wielkim Profesorze Savie Peroviću pozwala spojrzeć na jego życie jako pełne pokoju, satysfakcji, zadowolenia i spełnienia wiedząc, że z wielkim powodzeniem przekazywał swoją wiedzę jak i swoją wizję wielu zainteresowanym lekarzom na całym świecie.

Dr Rados Djinović (Belgrad) i prof. Wojciech Perdzyński (Warszawa)

 

Wielką pomysłowość i innowacyjność profesora Perovića najlepiej rekomendują nowe metody operacyjne, które wprowadził do praktyki klinicznej:
1. Ureteroneocystostomia pozapęcherzowa z tunelizacją detrusora
2. Autoaugmentacja pęcherza z wykorzystaniem mięśnia prostego brzucha do podparcia pęcherza i pokrycia ubytku mięśnia wypieracza
3. Augmentacja pęcherza z wykorzystaniem moczowodu
4. Jelitowe odprowadzenie moczu z mechanizmem trzymającym mocz wytworzonym ze skóry napletka prącia lub łechtaczki
5. Jednoetapowe leczenie transpozycji prąciowo-mosznowej
6. Rozdzielanie żołędzi i trzonu prącia z możliwością wykorzystania tej techniki w leczeniu spodziectwa, wierzchniactwa, wrodzonych i nabytych skrzywień prącia
7. Phalloplastyka z wykorzystaniem uszypułowanych płatów skórno-nięśniowych
8. Waginoplastyka u transseksualistów męskich z użyciem skóry prącia i płata z cewki moczowej
9. Metoidioplastyka jako wariant phalloplastyki u transseksualistów żeńskich
10. Wydłużanie prącia
11. Powiększanie i formowanie małej i zdeformowanej żołędzi
12. Pseudospongioplastyka w operacjach uchyłków cewki moczowej
13. Operacyjne połączenie prącia w zdwojeniach prącia
14. Chirurgiczne pogrubianie prącia z wszczepianiem hodowli tkankowej na wchłanialne nośniki umieszczane na osłonce białawej.